Kościół Najświętszej Maryi Panny - Kolegiata w Kartuzach

Kolegiata pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny stoi w samym sercu Kartuz, między dwoma jeziorami, na terenie dawnego klasztoru kartuzów. To jedna z tych atrakcji na Kaszubach, które trudno pomylić z czymkolwiek innym w Polsce, bo jej dach z 1731 roku ma kształt wieka trumny. To nawiązanie do zakonnej idei „memento mori”, czyli pamiętaj o śmierci. Wstęp do świątyni jest bezpłatny.

Jedna z najbardziej niezwykłych atrakcji Kartuz.

Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć na Kaszubach, Kolegiata Kartuska powinna znaleźć się wysoko na liście. Nie jest to zwykły zabytkowy kościół. Świątynia jest częścią dawnego zespołu klasztornego kartuzów, zakonu, którego historia jest nierozerwalnie związana z powstaniem i rozwojem Kartuz. Dawny klasztor nosił nazwę „Raj Maryi”, a do naszych czasów zachowały się między innymi kolegiata, jeden z eremów, refektarz, studnia oraz część zabudowań gospodarczych.

Budowę murowanej świątyni rozpoczęto pod koniec XIV wieku, a jej konsekracja odbyła się w 1403 roku. Dzisiaj gotycka bryła kościoła przypomina o czasach, gdy Kartuzy były przede wszystkim miejscem życia zakonnego.

Dach w kształcie trumny i „memento mori”.

Najbardziej rozpoznawalnym elementem kolegiaty jest jej nietypowy dach. Jego forma przypomina wieko trumny i bezpośrednio nawiązuje do duchowości kartuzów oraz hasła „memento mori”. Już z zewnątrz sprawia to, że świątynia wyróżnia się na tle innych kościołów w Polsce.

Symbolika nie kończy się jednak na dachu. Wewnątrz znajduje się między innymi niezwykłe wahadło zegarowe zakończone figurą Anioła Śmierci z kosą. Jego obecność przypomina o przemijaniu i surowym charakterze życia dawnych zakonników. Może być to jeden z najbardziej zapadających w pamięć elementów zwiedzania, szczególnie że nie jest to typowy kościelny detal, który spotyka się podczas zwykłego spaceru po mieście.

Historia sięgająca XIV wieku.

Klasztor w Kartuzach założyli mnisi kartuzcy sprowadzeni z Pragi, którzy w 1381 roku otrzymali ziemię między jeziorami i nazwali to miejsce Rajskim Ogrodem Maryi. Budowę murowanej świątyni sfinansował gdański patrycjusz Jan Thiergart, a kamienny kościół konsekrowano w 1403 roku, po wcześniejszej drewnianej budowli. Przez kolejne stulecia kompleks rozbudowywano, a swój charakterystyczny wygląd zawdzięcza on w dużej mierze przebudowom z XVII i XVIII wieku.

Co zobaczyć we wnętrzu kościoła?

W kolegiacie zachowało się wiele cennych elementów wyposażenia pochodzących z różnych epok. Wśród nich znajdują się zabytkowe ołtarze, barokowe stalle oraz znajdujące się na ścianach prezbiterium kurdybany, czyli dekoracyjne obicia wykonane z wytłaczanej i malowanej skóry. W świątyni można również zobaczyć gotyckie malowidła oraz zabytkowy ołtarz pochodzący z XV wieku.

Wnętrze jest zupełnie inne w odbiorze niż zewnętrzna bryła kościoła. Wysokie sklepienia, historyczne wyposażenie i charakterystyczna symbolika tworzą atmosferę ciszy i skupienia. To miejsce, w którym sama architektura opowiada historię dawnego zakonu.

Dawny klasztor i Park im. Jana Pawła II.

Kolegiata nie stoi samotnie. W jej sąsiedztwie znajduje się zachowany fragment dawnego zespołu klasztornego, w tym erem, czyli dawna cela zakonnika, oraz refektarz. W zabytkowym refektarzu działa obecnie galeria sztuki, a pod nim znajduje się kawiarenka. Na dziedzińcu można również zobaczyć figurę Matki Boskiej Rajskiej z 1715 roku.

Tuż obok znajduje się również Park im. Jana Pawła II, który jest dobrym miejscem na spokojny spacer po zwiedzaniu kolegiaty. Zieleń i alejki pozwalają na chwilę odpoczynku, dzięki czemu wizyta w tym miejscu nie musi ograniczać się wyłącznie do oglądania zabytkowego kościoła.

Dzięki temu zwiedzanie kolegiaty można potraktować jako niewielką wycieczkę po jednym z najbardziej charakterystycznych zakątków Kartuz. Wystarczy kilkadziesiąt minut, aby zobaczyć świątynię, zajrzeć na teren dawnego klasztoru, przejść przez park i połączyć wizytę z odkrywaniem innych atrakcji miasta.

Kolegiata najważniejszym punktem zwiedzania Kartuz.

Kolegiata znajduje się przy ulicy Klasztornej w Kartuzach, w pobliżu Centrum Informacji Turystycznej. Do obiektu można dotrzeć samochodem, a przy kościele dostępny jest parking dla samochodów osobowych. Parking dla autobusów znajduje się niedaleko, przy Centrum Informacji Turystycznej przy ulicy Klasztornej 1.

Po zwiedzeniu kolegiaty warto zostać w Kartuzach nieco dłużej. W okolicy znajdują się między innymi promenady nad jeziorami, Muzeum Kaszubskie, rynek oraz inne pozostałości dawnego zespołu klasztornego. Dzięki temu kolegiata dobrze sprawdza się jako jeden z punktów podczas spaceru po mieście.

Informacje na temat zwiedzania.

Kolegiata jest udostępniana turystom bezpłatnie. Zwiedzanie indywidualne jest możliwe w dni, w których nie odbywają się nabożeństwa. W dni powszednie obiekt jest dostępny dla zwiedzających od 9:00 do 17:40. W niedziele i święta zwiedzanie rozpoczyna się po zakończeniu nabożeństw, od 13:30 do 17:40. W soboty należy liczyć się z czasowym wyłączeniem kościoła ze zwiedzania ze względu na śluby.

To jedna z tych atrakcji na Kaszubach, które warto zobaczyć właśnie dlatego, że trudno pomylić ją z jakimkolwiek innym miejscem. Dach w kształcie trumny, Anioł Śmierci i ślady dawnej kartuzji tworzą zestaw, którego nie znajdziesz w wielu innych miejscach w Polsce.